أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
2
قانون ( فارسى )
و مرا باز تصميم بر آن است كه بعد از فراغت از اين مباحث ، كتاب ديگرى در جزئيات بيمارىهائى كه ويژه اندام معينى نيستند تاليف كنم و در آن اسلوب شناساندن بيمارىهاى مربوط به « آراستگى ظاهر تن » « 1 » را نيز بگنجانيم . برآنم كه در اين كتاب نيز روشى در پيش گيرم كه در كتاب مختصر قبلى خود از آن پيروى كردهام . اگر به يارى يزدان بزرگ اين كتاب پايان پذيرد ، در تعقيب آن كتاب « اقرابادين » را تاليف مىكنم و آن كتابى است كه هركس دعوى حرفه طبابت كند و بخواهد در اين پيشه ، توشهاى بدست آورد لازم است آن را داشته باشد و بر محتواى آن آگاه گردد ، چه اين كتاب مطالبى در بر دارد كه هر طبيبى اقلا بايد آنها را بداند و در كتاب نيز اين مطالب بيشتر از حد اقل لازم نيامده است . اگر خداوند اجل در اجل مهلتى دهد و سرنوشت مرا يارى كند كوشش ديگرى در اين زمينه در پيش دارم . « 2 » اينك نوشتههاى خود را گردآورى و آن را در پنج كتاب تنظيم كردم ، بقرار زير : كتاب اول : در امور كلى طب ( كليات علم طب ) كتاب دوم : در داروهاى ساده ( ادويه مفرده ) كتاب سوم : در بيماريهاى جزئى كه بطور آشكار و نهان بر اندامهاى آدمى ، از سر تا قدم عارض مىشوند . كتاب چهارم : در بيماريهاى جزئى كه ويژه يك اندام خاص نيست ( عمومى است ) و همچنين بيماريهاى مربوط به « آراستگى ظاهر تن » . كتاب پنجم : در تركيب داروها ، و اين همان كتاب اقرابادين است .
--> ( 1 ) - مقصود از بيمارى مربوط به « آراستگى ظاهر تن » يا زينت ( زينت جمال ) در اصطلاح قدما عوارضى مانند لك صورت و رنگ مو و ناخن و امثال آن بوده است و امروز بنام Cosme ? tique معروف است . ( 2 ) - از ديد ابن سينا توصيف مشروح موضوعات طب عملى كارى مشكل بوده است ، بطورى كه وى معتقد نبوده است كه با ايجاز و اختصار بتواند به انجام اين مهم فائق آيد . به همين جهت وى تصميم داشته است در فرصتى مناسب و با فراغتى بيشتر كتابى جامعتر و مشروحتر از پنج مجلد قانون در باب طب برشته تحرير درآورد و در آن مسائل طب عملى را بطور مشروح و كامل مورد بحث و بررسى قرار دهد ، ولى متأسفانه چنين توفيقى حاصل نشده است ، و شايد هم اجل مهلتى نداده است .